Οι γόνιμες μέρες μιας γυναίκας τοποθετούνται στο μεσαίο 10ήμερο
ανάμεσα σε δύο περιόδους (9η-20η μέρα κύκλου), αλλά δεν μπορούν να
υπολογιστούν με ακρίβεια ακόμα και σε σταθερό κύκλο.
Ολες οι αντισυλληπτικές μέθοδοι έχουν πλεονεκτήματα και
μειονεκτήματα. Κάθε ζευγάρι πρέπει να διαλέξει εκείνη που του
ταιριάζει καλύτερα, αφού ενημερωθεί για την αποτελεσματικότητα αλλά
και για τους κινδύνους της κάθε μεθόδου.
Οι πολύ αποτελεσματικές αντισυλληπτικές μέθοδοι, δηλ. το χάπι,
το ενδομήτριο σπείραμα ή σπιράλ και η μόνιμη στείρωση, χρειάζονται
ιατρική παρέμβαση και παρακολούθηση. Απο τις μεθόδους που
χρησιμοποιούνται κατά περίσταση, δηλ. ανδρικό και γυναικείο
προφυλακτικό, διάφραγμα, σπερματοκτόνες ουσίες, μέθοδο του ρυθμού
και παράταση του θηλασμού, μόνο το διάφραγμα χρειάζεται εφαρμογή
απο το γιατρό.
Απο όλες τις αντισυλληπτικές μεθόδους μόνο το ανδρικό και το
γυναικείο προφυλακτικό προστατεύουν απο το AIDS και τα άλλα
σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
Οι κολπικές πλύσεις μετά την επαφή και η ελεύθερη σεξουαλική
επαφή τις μέρες τις περιόδου δεν προστατεύουν απο την ανεπιθύμητη
σύλληψη. Η εκσπερμάτωση κοντά στην είσοδο του κόλπου, ακόμα και
χωρίς κολπική επαφή και η διακεκομμένη συνουσία, δηλ. το τράβηγμα
μετά απο διείσδυση, προστατεύουν ελάχιστα. Το τράβηγμα απαιτεί
διαρκή αυτοέλεγχο απο τον άντρα και δυσκολεύει τον οργασμό στην
γυναίκα. Είναι μοναδική μέθοδος της τελευταίας στιγμής και
χρησιμοποιείται πολύ. Πάντως αν δεν γίνει έγκαιρα, και μία ποσότητα
σπέρματος βρεθεί στον κόλπο ή στα εξωτερικά γεννητικά όργανα, η
γυναίκα πρέπει να τοποθετήσει γρήγορα στον κόλπο ένα σπερματοκτόνο
υπόθετο ή ποσότητα αλοιφής.
Το αντισυλληπτικό χάπι είναι η πιο αποτελεσματική μέθοδος
αντισύλληψης εαν χρησιμοποιείται σωστά. Χρειάζεται ιατρική εξέταση,
τέστ Παπανικολάου και ορισμένες εξετάσεις στο αίμα. Καμία γυναίκα
δεν πρέπει να το πάρει χωρίς ιατρική συμβουλή, και όσο καιρό το
παίρνει να παρακολουθείται τακτικά απο γιατρό.
Η γυναίκα που παίρνει χάπι δεν πρέπει να καπνίζει ούτε να πάσχει
απο κάποια σοβαρή ασθένεια. Αν χρειαστεί να χειρουργηθεί ή να πάρει
κάποιο άλλο φάρμακο, πρέπει να το αναφέρει στο γιατρό της. Επίσης
πρέπει να αναφέρει κάθε σοβαρό σύμπτωμα που παρουσιάζεται κατά τη
λήψη του, όπως πόνο, διαταραχές της όρασης, απουσία περιόδου κλπ.
Αν ξεχάσει κάποιο χάπι θα πρέπει να το πάρει αμέσως μόλις το
θυμηθεί, χωρίς να παραλείψει και το κανονικό χάπι εκείνης της
ημέρας. Ο κύκλος όμως που έχουν ξεχαστεί ένα ή περισσότερα χάπια
δεν θεωρείται προστατευμένος απο σύλληψη, οπότε πρέπει να ληφθούν
και άλλα μέτρα. Επίσης μπορεί να εμφανίσει αίμα απο τον κόλπο.
Εκτός απο την αντισύλληψη, το χάπι ρυθμίζει τον κύκλο στις 28
ημέρες, μειώνει την απώλεια αίματος σε κάθε περίοδο, καταπολεμά
τους πόνους περιόδου και το προεμμηνορρυσιακό σύνδρομο και
θεραπεύει κάποιες γυναικολογικές παθήσεις. Δεν προστατεύει όμως απο
τη μετάδοση του AIDS.
Το ενδομήτριο σπείραμα ή σπιράλ τοποθετείται μέσα στη μήτρα απο
γιατρό, με ή χωρίς νάρκωση, και παραμένει εκεί για 2 εως 5 χρόνια
ανάλογα με τον τύπο του σπιράλ. Στο διάστημα αυτό χρειάζεται
τακτική ιατρική παρακολούθηση. Επειτα πρέπει να αφαιρεθεί και, αν η
γυναίκα θέλει, να τοποθετηθεί καινούριο. Είναι πολύ αποτελεσματικό.
Οσο διάστημα παραμένει στη μήτρα δεν γίνεται αντιληπτό αποτη
γυναίκα ούτε απο τον άντρα.
Πρίν τοποθετηθεί χρειάζεται ορισμένες εξετάσεις και η χρήση του
απαγορεύεται για ορισμένες γυναίκες. Είναι καταλληλότερο για
γυναίκες που έχουν αποκτήσει παιδιά. Αναφέροντας στο γιατρό τα
συμπτώματα που παρουσιάζονται στη διάρκεια της χρήσης του, όπως
πόνο, αιμορραγία, υγρά ή καθυστέρηση περιόδου, η γυναίκα
προστατεύεται απο τις παρενέργειες.
Η χειρουργική στείρωση, στον άνδρα και στη γυναίκα, είναι μόνιμη
και ενδείκνυται μόνο για τα ζευγάρια που δεν θέλουν ούτε πρόκειται
να θελήσουν άλλα παιδιά.
Το ανδρικό προφυλακτικό, εκτός απο την ανεπιθύμητη σύλληψη,
προστατεύει και απο το AIDS και τα άλλα σεξουαλικά νοσήματα. Επίσης
βοηθάει στη διατήρηση της στύσης και τη θεραπεία της πρόωρης
εκσπερμάτωσης. Είναι εντελώς ακίνδυνο για την υγεία. Για να είναι
αποτελεσματικό, πρέπει να χρησιμοποιείται σε κάθε επαφή και σε όλη
τη διάρκεια της επαφής. Κατά την τοποθέτηση αφήνεται μπροστά κενός
χώρος για το σπέρμα, και μετά την εκσπερμάτωση, κατά την έξοδο του
πέους απο τα γεννητικά όργανα της γυναίκας, πρέπει να κρατιέται το
προφυλακτικό απο τη βάση του για να μην αδειάσει το σπέρμα.
Υπάρχει και γυναικείο προφυλακτικό. Βρίσκεται στα φαρμακεία.
Είναι αποτελεσματικό αν εφασμοσθεί σωστά, σύμφωνα με τις
οδηγίες.
Κολπικά αντισυλληπτικά υπόθετα πωλούνται στα φαρμακεία. Είναι
ακίνδυνα για την υγεία, αλλά σπάνια μπορεί να προκαλέσουν τοπικό
ερεθισμό. Είναι αποτελεσματικότερα όταν χρησιμοποιούνται μαζί με
διάφραγμα ή προφυλακτικό. Τοποθετούνται στον κόλπο ένα τέταρτο εως
το πολύ μία ώρα πρίν την επαφή. Προφυλάσσουν μερικώς απο την
μετάδοση ορισμένων σεξουαλικών νοσημάτων.
Αν είχατε μία αφύλακτη επαφή σε γόνιμη μέρα, αν έσπασε ένα
προφυλακτικό ή αν διέφυγε ποσότητα σπέρματος, τοποθετείστε ένα
αντισυλληπτικό υπόθετο στον κόλπο και ζητείστε ιατρική συμβουλή.
Μία ανεπιθύμητη σύλληψη μπορεί να προληφθεί με φαρμακευτική
αγωγή.
Για περισσότερες πληροφορίες γύρω απο την αντισύλληψη
απευθυνθείτε στο γιατρό σας και στα Κέντρα Οικογενειακού
Προγραμματισμού.