ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ

Ο κεκλιμένος Πύργος της Πίζας γέρνει λιγότερο, ανακοίνωσαν οι ειδικοί που παρακολουθούν τις εργασίες συντήρησης ενός από τα χαρακτηριστικότερα μνημεία της Ιταλίας. Σύμφωνα με τον Μικέλε Γιαμιολκόφσκι, τον πολωνικής καταγωγής μηχανικό υπεύθυνο για την εφαρμογή του προγράμματος αναστύλωσης του περίφημου πύργου, η κλίση μειώθηκε κατά 1,5 εκατοστό.

Συνολικά η κλίση του πύργου της Πίζας έχει μειωθεί κατά 45 εκατοστά από το 1990 που έκλεισε τις πύλες του στο κοινό. Ο Πύργος της Πίζας άνοιξε και πάλι για το κοινό τον περασμένο Δεκέμβριο, μετά την ολοκλήρωση ενός σχεδίου συντήρησης κόστους 28 εκατομμυρίων ευρώ. Παρά το γεγονός οτι η μείωση της κλίσης του Πύργου δεν είναι ορατή δια γυμνού οφθαλμού οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η επισκευή χάρισε στον Πύργο άλλα 300 χρόνια ζωής.

Τα προβλήματα υγείας εξ αιτίας της περιβαλλοντικής μόλυνσης προκαλούν το 20% των θανάτων στις αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ οι τοξίνες στο περιβάλλον απειλούν 1.000.000.000 πολίτες με δηλητηριασμούς, καρκίνους και μολύνσεις των πνευμόνων, καθώς και με τη γέννηση παιδιών με νοητική υστέρηση, σημειώνει σε έκθεσή του το ινστιτούτο Blacksmith, που δραστηριοποιείται για την προστασία του περιβάλλοντος.

Το ινστιτούτο, που εδρεύει στη Νέα Υόρκη, παρουσίασε μια έκθεση για τις δέκα πιο μολυσμένες περιοχές στη Γη. Ανάμεσά τους είναι η πόλη Ντζερζίνσκ της Ρωσίας, όπου, στην εποχή του Ψυχρού Πολέμου, παρασκευάζονταν χημικά όπλα, περιλαμβανομένου του Σαρίν. Σήμερα, το προσδόκιμο ζωής στην πόλη φθάνει τα 42 έτη για τους άνδρες και τα 47 για τις γυναίκες.

Η περιοχή όπου βρίσκονται οι οικισμοί Ντάλνεγκορσκ και Ρούντναγια Πριστάν, στη ρωσική Άπω Ανατολή, αντιμετωπίζουν επίσης σοβαρά προβλήματα λόγω της μόλυνσης από το μόλυβδο που χρησιμοποιείτο σε ένα παλιό χυτήριο και τη μεταφορά, χωρίς μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, μόλυβδου που εξορυσσόταν από ένα ορυχείο.

Αλλη μια πόλη της Ρωσίας, η Νορίλσκ, που είχε ιδρυθεί ως στρατόπεδο εργασίας το 1935, βρίσκεται στον κατάλογο. Εκεί υπήρχαν χυτήρια χωρίς απολύτως κανέναν έλεγχο της μόλυνσης για το νικέλιο, το χαλκό, το μόλυβδο και το κάδμιο που χρησιμοποιούνταν.

Στη Μαϊλού Σου του Κιργιστάν, όπου υπήρχε ένα ορυχείο και εργοστάσιο επεξεργασίας ουρανίου, στα απομεινάρια των εγκαταστάσεων βρίσκονται ραδιενεργά απόβλητα, που φθάνουν το 1,96 εκατομμύριο κυβικά μέτρα. Τα επίπεδα της εκπεμπόμενης ραδιενέργειας είναι ιδιαίτερα υψηλά, ενώ υπάρχουν επίσης διεσπαρμένα βαρέα μέταλλα και δηλητηριώδεις ουσίες. Τα απόβλητα απειλούν την κοιλάδα Φεργκάνα, μια από τις πιο εύφορες και πυκνοκατοικημένες περιοχές της κεντρικής Ασίας.

Στο Τσέρνομπιλ, στην Ουκρανία, παρά το εν εξελίξει πρόγραμμα για τον περιορισμό της διαρροής ραδιενέργειας και της μόλυνσης από το δυστύχημα του 1986, τα υλικά που παραμένουν στο εργοστάσιο μολύνουν το έδαφος, καθώς ανακυκλώνονται μέσω της βροχής, ενώ παραμένει ο κίνδυνος νέου δυστυχήματος.

Στην Κάμπουε της Ζάμπια, μία από τις έξι πόλεις στη λεγόμενη «ζώνη του χαλκού», τα επίπεδα μόλυνσης του εδάφους από τα βαρέα μέταλλα είναι πολύ υψηλότερα των ανωτάτων επιτρεπομένων από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αναφέρει το ινστιτούτο. Το μέσο επίπεδο μολύβδου στο αίμα κάθε παιδιού στην πόλη είναι δέκα φορές πάνω από το επιτρεπόμενο επίπεδο στις ΗΠΑ.

Στην Μπάχος δε Αΐνα της Δομηνικανής Δημοκρατίας, όπου υπήρχε το εργοστάσιο ανακύκλωσης μπαταριών αυτοκινήτων «Μεταλόχα», που έκλεισε και μεταφέρθηκε το 1997, τα επίπεδα του μολύβδου είναι σε επίπεδο συναγερμού. Η μόλυνση προκαλεί δηλητηριασμούς από μόλυβδο, ειδικά στα παιδιά. Το ινστιτούτο αναφέρει ότι το 28% των παιδιών χρειαζόταν άμεση θεραπεία και ότι μόλις το 8% των παιδιών στην περιοχή είχαν επίπεδα μολύβδου στον οργανισμό τους κάτω από τα όρια του ΠΟΥ.

Στην πόλη Λα Ορόγια του Περού, μια πόλη των ορυχείων στις Ανδεις, ένα εργοστάσιο και χυτήριο που ανήκει στην αμερικανική εταιρεία «Ντο Ραν» ευθύνεται για τη μόλυνση της περιοχής με μόλυβδο, ενώ διαπιστώνεται ότι τα παιδιά έχουν υψηλά επίπεδα μολύβδου στο αίμα.

Η μόλυνση αυτή συνδέεται με βλάβες στη νοητική ανάπτυξη των παιδιών. Η χλωρίδα στην περιοχή έχει καταστραφεί από τις τοξικές βροχές, όμως μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει καμία μελέτη για τη μόλυνση του εδάφους και τη μείωση της έκλυσης επικίνδυνων ουσιών.

Η πόλη Λινφέν της επαρχίας Σανξί της Κίνας, στην καρδιά της βιομηχανίας εξόρυξης άνθρακα, θεωρείται μια από τις πιο μολυσμένες στη χώρα και οι κάτοικοι διαμαρτύρονται για το γεγονός ότι κάθε βράδυ πνίγονται από την αιωρούμενη σκόνη.

Στην πόλη Ρανιπέτ της Ινδίας η μόλυνση από απόβλητα των βυρσοδεψείων είναι επικίνδυνη για τους πολίτες της ευρύτερης περιοχής του Ταμίλ Ναντού. Τα απόβλητα μολύνουν ποτάμια και τους υδροφόρους ορίζοντες.

Ο συνδυασμός του άγχους, της δίαιτας και της άσκησης μπορούν να επηρεάσουν εντυπωσιακά τη θηλυκή γονιμότητα, αναφέρει έρευνα που έγινε σε πιθήκους. Αν και το άγχος είναι γνωστό πως μειώνει τη γονιμότητα, οι ερευνητές προειδοποιούν πως αν μια γυναίκα επίσης κάνει δίαιτα και ασκείται, το αρνητικό αποτέλεσμα θα ήταν μεγαλύτερο. "Στις αγχωτικές γυναίκες, τα αυξανόμενα επίπεδα της ορμόνης κορτιζόλης καταστέλλει το μήνυμα που δίνει ο εγκέφαλος για την παραγωγή ωαρίων από τις ωοθήκες", εξηγεί η Σάρα Μπέργκα και οι συνεργάτες της από την Ιατρική Σχολή Έμορι, στην Ατλάντα. Σε βαριές περιπτώσεις, μια γυναίκα μπορεί να σταματήσει συνολικά την παραγωγή ωαρίων και να μην έχει περίοδο, κατάσταση γνωστή ως αμηνόρροια.

Περίπου το 5 - 10% των γυναικών πάσχει από το αμηνόρροια και η Μπέργκα έχει βρει με προηγούμενη έρευνά της ότι ακολουθώντας σε τέτοιες γυναίκες συμπεριφοριστικιή θεραπεία για να μειώσουν το άγχος μπορεί να βοηθήσει στην αποκατάσταση της περιόδου και της γονιμότητας, χωρίς την ανάγκη για συγκεκριμένη θεραπεία τεχνητής γονιμοποίησης. Η αμηνόρροια προκαλείται επίσης από την έντονη άσκηση και τις δίαιτες, και για να ανακαλύψει την αλληλεπίδραση αυτών των παραγόντων η Μπέργκα υπέβαλε πειραματική ομάδα θηλυκών πιθήκων είτε σε ήπιο άγχος (με το να τις βάζει σε διαφορετικό δωμάτιο κάθε ημέρα), είτε σε ένα καθεστώς περιορισμού θερμίδων μέσω της διατροφής και της άσκησης. Η ερευνητική ομάδα παρουσίασε τα συμπεράσματά της στην ετήσια συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (European Society of Human Reproduction and Embryology - ESHRE), στην Πράγα. Σε κάθε ομάδα πειραμάτων, 10% των πιθήκων σταματούσε να έχει περίοδο. Αλλά όταν οι πίθηκοι υποβλήθηκαν σε αγχώδεις καταστάσεις καθώς επίσης σε δίαιτα και άσκηση, τότε το 75% σταμάτησε να εμφανίζει περίοδο. Η Μπέργκα λέει ότι "τα αποτελέσματα δείχνουν πως οι γυναίκες που ελπίζουν να συλλάβουν πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές για να κάνουν δίαιτα και άσκηση όταν αγχώνονται. Λίγο από το καθένα είναι πολύ χειρότερο από ότι καθένα μόνο του. Είναι σαν ο ένας παράγοντας να υποστηρίζει τον άλλον". Η παύση της περιόδου είναι συνολικά σχετικά σπάνιο, αλλά η Μπέργκα θεωρεί ότι τα επίπεδα άγχους θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη γονιμότητα σε μικρότερο αριθμό, περισσότερες γυναίκες. Αρχίζει τώρα μια μελέτη που θα παρακολουθεί τα καθημερινά επίπεδα ορμονών στα ούρα περίπου 3.000 αμερικανών νοσηλευτριών κατά τη διάρκεια ενός έτους, για να δει πόσες από αυτές έχουν εμμηνορροϊκούς κύκλους που καθορίζονται από το άγχος.

Οι ερευνητές επιδιώκουν επίσης σαφής ενδείξεις για να διαπιστώσουν αν η μείωση του άγχους μπορεί να βελτιώσει τις πιθανότητες μιας γυναίκας να μείνει έγκυος κατά τη διάρκεια της τεχνητής γονιμοποίησης. Οι μελέτες που εξετάζουν το άγχος των γυναικών που υποβάλλονται σε τεχνητή γονιμοποίηση είναι μέχρι λίγες. Αλλά η Μπέρα Λίντσεν, του Πανεπιστημιακού Ιατρικού Κέντρου Ράντμπαουντ στο Ναϊμέγκεν της Ολλανδίας και οι συνεργάτες της παρουσίασαν στη συνεδρίαση της Πράγας τα αποτελέσματα μιας μεγαλύτερης μελέτης, που περιλαμβάνει 1088 γυναίκες. Οι ερευνητές έδωσαν στις γυναίκες ερωτηματολόγια για τα επίπεδα άγχους τους ενώ ήταν στον κατάλογο αναμονής για να υποβληθούν σε τεχνητή γονιμοποίηση και έδωσαν ξανά μια ημέρα προτού να συλλεχθούν τα ωάριά τους. Καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το άγχος δεν είχε σημαντικές επιπτώσεις στο αποτέλεσμα της γονιμότητας. "Δεν βρήκαμε σχέση μεταξύ ψυχολογικής πίεσης και έκβασης τεχνητής γονιμοποίησης. Γυναίκες που ανησυχούν για το ότι δημιουργείται έντονο πρόβλημα από το άγχος, μπορούμε να τις καθησυχάσουμε". Εντούτοις, αυτή η μελέτη δεν εξέτασε τις επιπλέον επιπτώσεις που έχουν δίαιτα και άσκηση. Τέλος, μία μελέτη από το Ισραήλ προτείνει ότι το χιούμορ μετά την εμφύτευση αυξάνει το ποσοστό επιτυχίας της τεχνητής γονιμοποίησης.

κούγοντας την αδελφή σας να λέει: "πραγματικά θέλω να βάλω αυτό το νέο κραγιόν", σίγουρα δεν θα σας φαινόταν περίεργο αυτό το σχόλιο. Αν όμως ο αδερφός σας εκδήλωνε την ανάλογη προτροπή, τότε η αντίδρασή σας θα ήταν διαφορετική. Νέες μελέτες ερμηνεύουν τη διαφορετική οπτική. Όλοι παρατηρούμε όταν κάποιος μας λέει κάτι που δεν αναμένουμε. Η έκπληξη προκύπτει, πιστεύουν οι γλωσσολόγοι, επειδή ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί πληροφορίες για τους ανθρώπους για να κατανοήσει αυτό που λένε. Μερικοί επιστήμονες έχουν υποθέσει ότι ο εγκέφαλος αρχικά επεξεργάζεται την έννοια μιας πρότασης και μετά αναρωτιέται ποιός την είπε. Ο ψυχολόγος Γιος Βαν Μπέρκουμ και οι συνεργάτες του από το πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ στην Ολλανδία, θέλησαν να διαπιστώσουν αν η ακολουθία αυτή υφίστανται στην πραγματικότητα.

Η ερευνητική ομάδα σύνδεσε 12 άνδρες και 12 γυναίκες με ένα ηλεκτροεγκεφαλογράφημα που μετρά την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου με υψηλή χρονική ανάλυση. Κατόπιν οι εθελοντές άκουσαν προτάσεις που δημιουργήθηκαν με λέξεις που δεν συνδέονταν με το χώρο. Αυτές οι σημασιολογικά ανακριβείς προτάσεις, όπως "Πλένω τα χέρια μου με άλογο και νερό" προκάλεσαν μια "κορυφή" στο εγκεφαλογράφημα, 200 έως 300 χιλιοστά του δευτερολέπτου αφότου εμφανίστηκε η τοποθετημένη σε λάθος μέρος λέξη. Καμία ιδιαίτερη εγκεφαλική δραστηριότητα δεν καταγράφηκε όταν ακούστηκε η πρόταση: "Πλένω τα χέρια μου με σαπούνι και νερό". Η ίδια καταγραφή στην εγκεφαλική δραστηριότητα εμφανίστηκε όταν ο ομιλητής είπε κάτι απροσδόκητο, ακόμα κι αν ήταν γραμματικά σωστό. Όταν μια ανδρική φωνή είπε "θέλω να μοιάσω με την Μπρίτνεϊ Σπίαρς, όπως αυτή εμφανίστηκε στο τελευταίο της βιντεοκλίπ", παραδείγματος χάριν, το εγκεφαλογράφημα κατέγραψε μία κορυφή 200 έως 300 χιλιοστά του δευτερολέπτου μετά από την αρχή της λέξης που κατέστησε την πρόταση αλλόκοτη, σε αυτήν την περίπτωση η λέξη "Μπρίτνεϊ". Δεν υπήρξε κάποια εγκεφαλική δραστηριότητα όταν μια γυναίκα είπε την ίδια πρόταση. Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε επίσης ότι η μορφή των καταγραμμένων εγκεφαλικών κυμάτων σε απάντηση των σημασιολογικά και συμφραστικά ανακριβών προτάσεων ήταν η ίδια, υπονοώντας ότι η ίδια περιοχή του εγκεφάλου μπορεί να συμμετέχει στην αναγνώριση και των δύο τύπων πληροφοριών.

"Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο εγκέφαλος λαμβάνει υπόψη του τόσο τον ομιλητή όσο και τα λεγόμενά του", λέει ο Μπέρκουμ του οποίου η ερευνητική ομάδα παρουσίασε τα συμπεράσματά της στις 9 Ιουλίου 2006, στο 5ο Φόρουμ Ευρωπαϊκών Νευροεπιστημών, στη Βιέννη της Αυστρίας. Αυτή η εργασία είναι "ενδιαφέρουσα και καλά υποστηριζόμενη", λέει η Λορών Τίλερ, με αντικείμενο την γνωστική στο βρετανικό πανεπιστήμιο του Καίμπριτζ. Και συνεχίζει: "ανάπτυξη των νέων τεχνικών, όπως η μαγνητο - εγκεφαλογραφία, που καταγράφει τα μαγνητικά πεδία που παράγονται από την ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκέφαλο, θα βοηθήσει να εντοπιστεί η πηγή των εγκεφαλικών σημάτων εγκεφάλου". Ίσως τότε οι επιστήμονες να είναι σε θέση να μας πουν με ακρίβεια ποια μέρη του εγκεφάλου μας ευθύνονται για την αντίδρασή μας όταν ακούμε έναν άντρα να λέει "θέλω να μοιάσω στην Μπρίτνεϊ Σπίαρς".

Έχετε προσπαθήσει ποτέ, να ανακαλέσετε από τη μνήμη σας κάτι, που ξέρετε ότι οφείλετε να το θυμάστε; Μέρος του προβλήματος είναι το γεγονός ότι ο εγκέφαλός σας δεν ήταν ακριβώς έτοιμος να αποθηκεύσει τη μνήμη, σε πρώτη φάση. Οι νευροβιολόγοι έχουν ανακαλύψει ότι η επιτυχία της μνήμης σας εξαρτάται από το νοητικό πλαίσιο όχι μόνο κατά τη διάρκεια και μετά την υποβληθείσα ανάκληση, αλλά και πριν απ΄ αυτήν. "Οι άνθρωποι δεν συνειδητοποιούν πως ό,τι κάνει ο εγκέφαλος προτού να συμβεί κάποιο γεγονός, επιδρά στην απομνημόνευση του γεγονότος.

Καθώς μέχρι τώρα, οι παρατηρήσεις αφορούσαν αποκλειστικά την απάντηση", αναφέρει η Λου Οττέν, του πανεπιστημίου Κόλετζ στο Λονδίνο. Όμως, προκύπτει πως αν ο εγκέφαλός σας προετοιμάζεται για τη λήψη δεδομένων, θα αντιμετωπίζετε λιγότερα προβλήματα κατά τη διαδικασία ανάκλησης. Ανιχνεύοντας τον εγκέφαλο κατά τη διάρκεια δοκιμασιών μνήμης, οι ερευνητές βρήκαν ότι θα μπορούσαν να δουν αυτή την προετοιμασία, εν δράση. Παρακολουθώντας την εγκεφαλική δραστηριότητα θα μπορούσαν να προβλέψουν εάν ο συμμετέχων θα θυμόταν ένα μελλοντικό γεγονός, προτού να συμβεί το ίδιο το γεγονός

Πείραμα Αιφνιδιασμού. Οι συμμετέχοντες δεν ήξεραν ότι μελετούσαν τις μνήμες τους. Αντ' αυτού, κλήθηκαν απλά να επικεντρωθούν σε μια σειρά μεμονωμένων λέξεων που αναβόσβηναν σε μια οθόνη υπολογιστών. Πριν από κάθε λέξη, εμφανιζόταν ένα σύμβολο λέγοντας στους εθελοντές να αποφασίσουν εάν η λέξη αντιπροσώπευε ένα έμβιο ή άβιο αντικείμενο ή εναλλακτικά εάν τα πρώτα και τα τελευταία γράμματα των λέξεων ήταν κατά αλφαβητική σειρά ή όχι. Μετά από λίγα λεπτά, η ερευνητική ομάδα της Οττέν έκανε το αιφνιδιαστικό πείραμα μνήμης στους εθελοντές, παρουσιάζοντάς τους μια άλλη σειρά λέξεων και ζητώντας τους να πουν εάν είχαν δει ή όχι την κάθε λέξη πριν. Σε όλη τη πειραματική διαδικασία η εγκεφαλική δραστηριότητα των εθελοντών ανιχνεύονταν με τη χρήση ηλεκτροεγκεφαλογραφήματος. Όπως αναμενόταν, οι συμμετέχοντες μπορούσαν ευκολότερα να ανακαλούν λέξεις που ακολουθούσαν το μηχανισμό συμβόλου έμβια / άβια, παρά αυτών με την αλφαβητική σειρά. Αυτό δείχνει πως σκεπτόμενοι για την έννοια των λέξεων, σε αντιδιαστολή με την απλή εξέταση των γραμμάτων, η μνήμη προετοιμάζεται καλύτερα.

Κατά τρόπο ενδιαφέροντα, οι ερευνητές μπορούσαν να δουν τη δραστηριότητα προετοιμασίας στη μετωπική περιοχή του εγκεφάλου (όπου η πραγματοποιείται γενικά η συνειδητή σκέψη) για το χρονικό διάστημα που μεσολαβούσε μεταξύ της παρουσίασης του συμβόλου και της εμφάνισης της επόμενης λέξης. Ισχυρότερη δραστηριότητα συνδέθηκε με την ακριβέστερη ανάκληση. Οι ερευνητές παρουσιάζουν τη μελέτη τους στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Neuroscience. Τα αποτελέσματα της μελέτης θυμίζουν κάποιες παλαιές συμβουλές για τους μαθητές: πως πρέπει να σκέφτονται για τα μαθήματα, παρά να μαθαίνουν παπαγαλία. "Προσπαθήστε πάντα να εστιάζεστε στην κατανόηση αυτών που γράφονται, κι όχι μόνο στην αποστήθισή τους", αναφέρει η Οττέν, επειδή η επικέντρωση στην έννοια είναι ένας πολύ καλύτερος μηχανισμός προετοιμασίας για τη μνήμη. Και καταλήγει: "κατά την ανάγνωση, προσπαθήστε να συγκεντρώσετε παρά να αφήνετε το μυαλό σας να περιπλανιέται".

Όταν βρίσκεστε αντιμέτωποι με τη λήψη μίας σημαντικής απόφασης, όπως η αγορά ενός αυτοκινήτου ή ενός σπιτιού, είναι καλύτερο να κάνετε τη δουλειά σας, κατόπιν να ξεχάσετε το θέμα που σας απασχολεί και να κάνετε την επιλογή ζυγίζοντας ασυναίσθητα τις επιλογές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μιας νέας μελέτης που δημοσιεύεται στην επιστημονική επιθεώρηση Science, η ασυναίσθητη σκέψη πιθανόν να οδηγήσει σε περισσότερο ικανοποιητική επιλογή σε σχέση με τις συνειδητές συζητήσεις, τουλάχιστον για σημαντικές αποφάσεις.

Η συνειδητή συζήτηση είναι σημαντική για τις λιγότερο σημαντικές, καθημερινές μας επιλογές, όπως την απόφαση ποιού σαμπουάν ή πετσέτες να αγοράσουμε, αλλά όχι για σημαντικότερες αποφάσεις, σύμφωνα με τη μελέτη.

Τέσσερις ερευνητές από το Τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου του Άμστερνταμ, επιβεβαιώνουν την αξία αυτού που ονομάζουν θεωρία "συζήτησης - χωρίς - προσήλωση", με μία σειρά μελετών για την καταναλωτική επιλογή. Έκαναν τα πειράματά τους τόσο στο εργαστήριο όσο και στο πεδίο, μεταξύ αγοραστών σε καταστήματα. Παραδείγματος χάριν, σε ένα πείραμα αγοράς - αυτοκινήτου, οι συμμετέχοντες διάβασαν μια πολύπλοκη ανάλυση και περιγραφή για τα αυτοκίνητα, που σκέφτονταν να αγοράσουν. Αμέσως κατόπιν, τους δόθηκαν διάφοροι γρίφοι προκειμένου να απασχολούν τη συνειδητή τους σκέψη. Μετά από αρκετούς γρίφους, αυτή η ομάδα αγοραστών ανέφερε μεγαλύτερη ικανοποίηση με την επιλογή αυτοκινήτων σε σχέση με τους ανθρώπους που δεν τους δόθηκε κάποιος γρίφος και έπρεπε να αποφασίσουν ποιο αυτοκίνητο να αγοράσουν αμέσως μετά την ανάγνωση των αναλύσεων. Αλλά για τη λήψη απλών αποφάσεων, όπως η επιλογή μεταξύ διαφορετικών πετσετών, οι συνειδητές συζητήσεις ήταν αναγκαίες ώστε οι επιλογή να είναι αποτελεσματική.

Υπάρχουν διάφοροι πιθανοί λόγοι για τους οποίους η συνειδητή σκέψη οδηγεί μερικές φορές σε φτωχή κρίση, λένε οι ερευνητές. Η συνείδηση έχει "μειωμένη ικανότητα", αναγκάζοντας τα άτομα να εξετάζουν μόνο ένα υποσύνολο των σχετικών πληροφοριών και επομένως να σταθμίσουν με αβεβαιότητα τη σημασία ή τη σχετικότητα αυτών των πληροφοριών. Αντίθετα, το ανθρώπινο υποσυνείδητο έχει υψηλότερη ικανότητα να ενσωματώνει περισσότερες πληροφορίες, οι οποίες μπορούν να μας καθοδηγήσουν σε καλύτερες επιλογές. "Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: όταν πρέπει να λάβετε μια απόφαση, το πρώτο βήμα που πρέπει να κάνετε, είναι να συλλέξετε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για την απόφαση", αναφέρει ο συντάκτης της μελέτης Δρ Ντιτζκστέρουις. Και συνεχίζει: "μόλις έχετε την πληροφορία, πρέπει να αποφασίσετε, κι αυτό γίνεται καλύτερα με τη συνειδητή σκέψη για τις απλές αποφάσεις, αλλά αφήστε την ασυναίσθητη σκέψη να επεξεργάζεται στο βάθος, όταν η απόφαση είναι σύνθετη". Η νέα ιδέα που προκύπτει από αυτές τις μελέτες είναι η "πως μπορούμε να σκεφτούμε ασυναίσθητα και ότι η ασυναίσθητη σκέψη είναι πραγματικά ανώτερη από τη συνειδητή σκέψη, ειδικότερα για τις σύνθετες αποφάσεις", προσθέτει ο Ντιτζκστέρουις.

Είναι αλήθεια πως πολύ συχνά, κατά την εισαγωγή και φροντίδα της επιτόκου στο Μαιευτήριο, ολόκληρη η προσοχή μας στρέφεται σε αυτή και στο έμβρυο που σύντομα θα γεννηθεί ενώ "ξεχνάμε" ή δεν δίνουμε τόση προσοχή όσο θα έπρεπε στον πατέρα.

Πρέπει να θυμόμαστε πως ο πατέρας βιώνει το δικό του άγχος κατά τον τοκετό και μάλιστα φοβάται για δύο: για τη γυναίκα του και για το μωρό τους. Βλέπει τη σύντροφό του να πονάει και αισθάνεται ότι δεν μπορεί να προσφέρει καμία βοήθεια, ιδιαίτερα μάλιστα σε Μαιευτήρια όπου δεν επιτρέπεται η είσοδος του πατέρα, παρά μόνο περιοδικά και για λίγα μόνο λεπτά.

Στα περισσότερα επαρχιακά νοσοκομεία, ωστόσο, υπάρχει δυνατότητα ο πατέρας να είναι δίπλα στη γυναίκα του σχεδόν μέχρι το στάδιο της εξώθησης.

Απέναντι σε όλο αυτό το άγχος ο πατέρας αισθάνεται, όπως είπαμε, φόβο και νιώθει αδύναμος να βοηθήσει τη γυναίκα του. Συχνά, ανάλογα με το χαρακτήρα του, μπορεί να στέκεται αμίλητος και αγχωμένος, χωρίς να ξέρει τι να κάνει, ενώ κάποιες άλλες φορές, εξαιτίας του άγχους, γίνεται επιθετικός απέναντι στο προσωπικό και προς το συγγενικό - οικογενειακό του περιβάλλον.

Ο πατέρας χρειάζεται να έχει ενεργό συμμετοχή κατά τη διάρκεια του τοκετού, ακόμη και αν δεν υπάρχει η δυνατότητα να παρίσταται κατά τη διάρκεια της εξώθησης. Μπορούμε, λοιπόν, να επιτρέπουμε στον πατέρα να βρίσκεται δίπλα στη σύντροφό του κατά τη διάρκεια του τοκετού και να της συμπαρίσταται. Νωρίτερα, πρέπει να τον ενημερώσουμε για τα εξής:

1. Να έχει θετική συμπεριφορά και στάση, αποφεύγοντας να αποθαρρύνει τη σύντροφό του ή να την επικρίνει. Να κατανοεί πως οποιαδήποτε ακραία αντίδραση της συζύγου του (φωνές, θυμός, επίκριση) οφείλεται στην ψυχολογία της επιτόκου, στον πόνο και στο δικό της άγχος και να διατηρεί την ψυχραιμία του.
2. Να προσπαθεί να μη δείχνει το φόβο του ή το άγχος ή το θυμό του
3. να παρέχει τη δυνατότητα στο προσωπικό να κάνει τη δουλειά του και να μην παρεμποδίζει το έργο του
4. μπορούμε να του δείξουμε πως να κάνει χαλαρωτικό μασάζ στη μέση της επιτόκου, ώστε να ανακουφίζεται από τους πόνους. Επίσης μπορουμε για τον ίδιο λόγο να τον αφήσουμε να τοποθετήσει μια ζεστή θερμοφόρα στη μέση ή στο περίνεό της και να της παρέχει βοήθεια κατά τη διάρκεια των ωδίνων
5. στη λήψη οποιασδήποτε απόφασης για παρέμβαση (τεχνητή ρήξη θυλακίου, χορήγηση αναλγησίας, πιθανώς καισαρική τομή επί ανάγκης) να τον καθιστούμε συμμέτοχη στην απόφαση, δίνοντάς του χρόνο και ιδιωτικότητα για να το συζητήσει με τη σύντροφό του
6. να παρέχουμε ενημέρωση για την εξέλιξη του τοκετού τόσο στην επίτοκο όσο και στον ίδιο
7. να παρέχει οποιαδήποτε άλλη πρακτική βοήθεια (να τοποθετεί δροσερά επιθέματα στο μέτωπο της συντρόφου του, να της κάνει αέρα, να τη βοηθάει να αλλάζει θέσεις)

Εάν υπάρχει δυνατότητα ο σύντροφος να παρίσταται στην αίθουσα τοκετών, μπορούμε να του επιτρέψουμε να βοηθήσει τη γυναίκα του να πάρει τη σωστή θέση εξώθησης και να τη διατηρήσει. Παράλληλα να υποστηρίζει ψυχολογικά τη σύντροφό του, δίνοντάς της κουράγιο με οποιονδήποτε τρόπο νομίζει (για παράδειγμα κρατώντας της το χέρι). Μπορεί επίσης να περιγράφει στη γυναίκα του το τι συμβαίνει που η ίδια δεν μπορεί να δει (για παράδειγμα ότι βγαίνει το κεφάλι και πως στην επόμενη εξωθητική προσπάθεια θα έχουν το μωρό στα χέρια τους).

Εάν είναι εφικτό, μπορούμε να επιτρέψουμε στον πατέρα να κόψει ο ίδιος τον ομφάλιο λώρο και να τοποθετήσει το μωρό στην αγκαλιά της γυναίκας του. Μπορούμε να πραγματοποιήσουμε την πρώτη εξέταση του μωρού μαζί με τον πατέρα του.

Σημαντικό είναι επίσης, αν η κατάσταση της λεχώνας πλέον το επιτρέπει, να τους αφήσουμε μερικά λεπτά ιδιωτικότητας, ακόμη και μέσα στην αίθουσα τοκετών. Στην περίπτωση που αυτό δεν γίνεται, μπορούμε να το κάνουμε όταν η λεχώνα μεταφερθεί στο δωμάτιό της. Εκεί, διακριτικά, απαγορεύουμε στους υπόλοιπους συγγενείς που τυχόν παρίστανται να εισέλθουν στο δωμάτιο, ώστε η νέα οικογένεια να έχει λίγο χρόνο μόνη της και οι νέοι γονείς να μοιραστούν τα συναισθήματά τους μεταξύ τους και με το μωρό τους.

Τις επόμενες ημέρες, οφείλουμε να ενημερώσουμε τον πατέρα για τις γραφειοκρατικές διαδικασίες της δήλωσης του μωρού στο Ληξιαρχείο αλλά σημαντικό επίσης είναι να τον ενημερώσουμε και εκείνον για τη φροντίδα του νεογνού, όπως για παράδειγμα να του δείξουμε πως να του κάνει λουτρό και πως και ο ίδιος να βοηθάει τη γυναίκα του καθώς εκείνη θηλάζει το μωρό τους.

Την χρονική στιγμή που η κάθε έγκυος γυναίκα θα φέρει στο κόσμο το μωρό της δεν μπορούμε να την προσδιορίσουμε ακριβώς. Όταν έρθει εκείνη η στιγμή, όμως, κάποια προειδοποιητικά σημάδια θα σας κάνουν να καταλάβετε ότι ο τοκετός πλησιάζει:

Οι συσπάσεις της μήτρας
Κάποια στιγμή θα νιώσετε ένα ελαφρύ, γλυκό μούδιασμα στην μέση σαν να πρόκειται να σας έρθει περίοδος. Λίγο αργότερα θα νιώσετε ένα νέο μούδιασμα. Η μήτρα σιγά-σιγά έχει αρχίσει να δουλεύει για να διασταλεί και να αποβάλει το έμβρυο! Για να προσδιορίσετε την συστολή, δηλ τα πονάκια, την ώρα εκείνη βάλτε τις παλάμες σας πάνω στην κοιλιά σας και θα την νιώσετε να σκληραίνει, να πετρώνει. Για να επιβεβαιωθούμε ότι πρόκειται για συστολές τοκετού πρέπει να τις παρακολουθήσουμε αρκετή ώρα και να βεβαιωθούμε για την διάρκεια, την ένταση και την συχνότητά τους.

Στην αρχή δεν έρχονται σε κανονικά διαστήματα. Μετά από κάποιο χρονικό διάστημα, το οποίο ποικίλει από έγκυο σε έγκυο, αρχίζουν να ρυθμίζονται σιγά-σιγά, να γίνονται πιο έντονοι και να ξεχύνονται στην μέση, στην κοιλιά και στο υπογάστριο. Οι πόνοι, μπορεί να ξεκινήσουν να έρχονται κάθε 20-30 λεπτά και σιγά - σιγά αρχίζουν να μικραίνουν τα διαστήματα και να έρχονται κάθε 15', κάθε 10', κάθε 5', κάθε 3'. Το πρώτο πράγμα που θα σας ρωτήσει ο γιατρός ή η μαία σας, είναι για την συχνότητα, την διάρκεια και την ένταση των συστολών.
Έχετε υπόψη ότι στην αρχή, ο κάθε πόνος διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα ώσπου σταδιακά  η διάρκεια της κάθε συστολής (δηλ. το χρονικό διάστημα που παραμένει πετρωμένη όλη η κοιλιά) να είναι 50 δευτερόλεπτα έως και 1 λεπτό και να εμφανίζονται κάθε 2-3 λεπτά. Η ώρα του τοκετού πλησιάζει! Μην πανικοβάλλεστε, ο τοκετός είναι μια όμορφη, φυσιολογική, βιολογική λειτουργία.

Όταν αρχίσουν οι συστολές αποφύγετε να γεμίσετε το στομάχι σας με φαγητό. Φάτε κάτι ελαφρύ, κρέμα, σούπα ή ένα ποτήρι γάλα με ζάχαρη που θα σας δώσει ενέργεια. Ένα γεμάτο στομάχι μπορεί να σας προβληματίσει την ώρα του τοκετού ή μπορεί να προκαλέσει εμετό.
Συσπάσεις BraxtoniHiks (προπαρασκευαστικές ωδίνες ή ψευδοωδίνες).
Εάν οι συστολές δεν ρυθμιστούν, δε έρχονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, είναι πολύ πιθανό να εξαφανιστούν σιγά-σιγά. Αυτές λέγονται «προπαρασκευαστικές συστολές» και προετοιμάζουν την μήτρα και τον τράχηλο να αποδώσουν μαλακά και εύκολα την ώρα του τοκετού. Εμφανίζονται συχνά κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν συμβαίνουν πολύ συχνά και είστε πριν την 38η εβδομάδα κύησης συζητήστε το με τον γιατρό σας.
Αν σπάσουν τα νερά (αυτόματη ρήξη θυλακίου).

Για να μην μπερδέψετε τα «νερά» με τα ούρα, τα «νερά» τρέχουν χωρίς να μπορείτε να τα σταματήσετε, ενώ τα ούρα μπορείτε να τα σταματήσετε ελέγχοντας την ουροδόχο κύστη. Επίσης τα υγρά είναι άοσμα και άχρωμα ενώ τα ούρα είναι κίτρινα και έχουν χαρακτηριστική μυρωδιά.
Αν, λοιπόν, σπάσει το θυλάκιο, ενημερώστε τον γιατρό σας ή την μαία σας, φορέστε μια σερβιέτα και ξαπλώστε βάζοντας ένα μαξιλάρι κάτω από τους γλουτούς σας έτσι ώστε να εμποδίσετε την έξοδο μεγάλης ποσότητας υγρών. Ελέγξτε σε λίγο την σερβιέτα για να δείτε τι χρώμα έχουν τα υγρά και αν μυρίζουν. Αν έχουν σκούρο πράσινο χρώμα ή και αίμα πρέπει να πάτε αμέσως στο νοσοκομείο αφού πρώτα ειδοποιήσετε τον γιατρό σας ή την μαία σας.

Όπως ανέφερα παραπάνω, φυσιολογικά τα υγρά είναι άχρωμα και άοσμα. Σε αυτήν την περίπτωση χαλαρώστε, θα χρειαστούν κάποιες ώρες ακόμα για να γεννήσετε ιδίως αν αυτό είναι το πρώτο σας παιδί και δεν σας έχουν πιάσει ακόμα οι πόνοι. Επειδή, όμως, η ρήξη του θυλακίου επιταχύνει την διαδικασία του τοκετού, βρισκόμαστε πλέον στην τελική ευθεία, οπότε θα ετοιμαστείτε για το Μαιευτήριο αλλά χωρίς άγχος και πανικό!

Βλέννες με ή χωρίς παρουσία αίματος.Οι οροαιματηρές βλέννες δηλώνουν ότι η ώρα του τοκετού πλησιάζει.Όταν αυτές οι βλέννες γίνουν άφθονες σημαίνει ότι ο τοκετός είναι κοντά, έχει αρχίσει να γίνεται η διαστολή του τραχήλου!  Πιθανόν τις τελευταίες ημέρες πριν τον τοκετό να παρουσιαστεί και διάρροια!

Τα στάδια του τοκετού

Στάδιο 1ο: Διαστολή τραχηλικού στομίου

Με την έναρξη της διαστολής, ο τράχηλος αρχίζει να «ανοίγει» και η παχύρρευστη βλέννα ξεκολλά. Καθώς ο τράχηλος διαστέλλεται, τα τριχοειδή αγγεία σπάνε και αιμορραγούν στο σημείο αυτό γι' αυτό και η βλέννα είναι αιματηρή.

Με την εμφάνιση των προπαρασκευαστικών συστολών, ο πυθμένας της μήτρας συστέλλεται, μαζεύει, γίνεται πιο κοντός και παχύς, ενώ τα τοιχώματα του κατώτερου τμήματος τραβιούνται προς τα πάνω και ο τράχηλος διαστέλλεται έτσι ώστε, σιγά-σιγά, η μήτρα, ο τράχηλος και ο κόλπος να γίνουν ένας ενιαίος σωλήνας απ' όπου θα περάσει το μωρό. Όσο πιο συχνές και παρατεταμένες είναι οι συστολές, τόσο πιο σύντομα θα συμπληρωθεί η διαστολή, το άνοιγμα για να περάσει το μωρό! Ο χρόνος της διαστολής διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και από τοκετό σε τοκετό. Συνήθως στις πρωτότοκες γυναίκες διαρκεί περισσότερο απ' ότι στις πολύτοκες.

Κατά την ώρα της διαστολής είναι σημαντικό να είστε συνεργάσιμη, να αναπνέετε σωστά και να είστε χαλαρή. Αν κατά την διάρκεια του 1ου σταδίου σφίγγεστε πολύ, τα νεύρα και η μήτρα συσπώνται, σφίγγονται και προκαλούν δυνατό πόνο και εξάντληση του οργανισμού. Αν, όμως, είστε χαλαρή, ο πόνος είναι πιο ήπιος, πιο γλυκός, αφού τα νεύρα και η μήτρα σφίγγονται πιο μαλακά! Στην ουσία κάνετε οικονομία οξυγόνου από τον υπόλοιπο οργανισμό για να το προσφέρετε στην μήτρα και στο έμβρυο την ώρα του τοκετού που θα το έχουν ανάγκη!
Είναι πολύ σημαντικό, επίσης, να αναπνέετε σωστά για να οξυγονώνετε σωστά το μωρό σας!

Η διαστολή γίνεται βαθμιαία έτσι ώστε να φτάσει τα 10 εκατοστά. Τότε λέγεται «τελεία διαστολή» όπου, όπως ήδη έχω αναφέρει, ο τράχηλος και η μήτρα αποτελούν ένα ενιαίο σωλήνα.
Όταν περνά η συστολή ξεκουραστείτε, κλείστε τα μάτια και χαλαρώστε το σώμα σας παίρνοντας μια βαθιά, αργή, παρατεταμένη αναπνοή.

Στάδιο 2ο : Περίοδος εξώθησης
Όταν η διαστολή γίνει τελεία (10cm) αρχίζει η περίοδος της εξώθησης κατά την οποία το έμβρυο πιέζεται από τις συστολές της μήτρας, σπρώχνεται προς τα κάτω και κάνει τις ανάλογες κινήσεις για να μπορέσει να βγει.
Σ'αυτό το στάδιο αισθάνεστε περισσότερο ένταση και πίεση παρά πόνο, το κεφάλι του εμβρύου πιέζει προς τα κάτω, νιώθετε την ανάγκη να σφιχτείτε, να σπρώξετε προς τα κάτω όπως όταν θέλετε να ενεργηθείτε και είστε δυσκοίλια!
Αν η διαστολή δεν έχει γίνει τελεία δεν πρέπει να αφιχθείτε, ούτε να σπρώχνετε γιατί μπορεί να δημιουργήσετε πρόβλημα στην εξέλιξη του τοκετού, π.χ.οίδημα στον  τράχηλο.
Η εξώθηση μπορεί να διαρκέσει από 5'-45'. Όσο πιο σωστά και συντονισμένα εξωθήσετε τόσο πιο γρήγορα θα γεννηθεί το μωρό!

Διαδικασία εξώθησης:
Όταν έρθει η συστολή, πρέπει να φέρετε τους μηρούς προς την κοιλιά και της κνήμες προς τους μηρούς. Τοποθετήστε τις παλάμες σας κάτω από τα γόνατα τραβώντας τα προς τα πίσω, πάρτε μια βαθιά αναπνοή, κρατήστε τον αέρα μέσα σας και αφιχθείτε προς το έντερο όπως όταν τύχει να είστε δυσκοίλια. Μην φυσάτε και ξεφυσάτε και μην σφίγγεστε στον λαιμό ή το πρόσωπό αλλά κάτω, στο έντερο!

Οι συστολές την ώρα της εξώθησης διαρκούν 1 λεπτό. Στο διάστημα αυτό έχετε το περιθώριο να ανανεώσετε τον αέρα στους πνεύμονες 2 φορές. Αυτό γίνεται ως εξής: μετά από ενώ σωστό σφίξιμο, κάνετε μια γρήγορη εκπνοή βγάζοντας τον αέρα που είχε απομείνει και στην συνέχεια παίρνεται πάλι μια γρήγορη εισπνοή, κρατάτε τον αέρα και συνεχίζετε το σφίξιμο, την εξώθηση.

Μόλις η συστολή τελειώσει αφήνετε τα χέρια και τα πόδια ελεύθερα, χαλαρά σε θέση ανάπαυσης, βγάζετε όλον τον αέρα που έχει απομείνει στους πνεύμονες και χρησιμοποιείτε την αναπνοή που χαλαρώνει. Μετά από μερικές εξωθήσεις το κεφάλι προχωρά, κατεβαίνει προς την έξοδο. Την στιγμή της εξόδου του μωρού, της γέννησής του δηλαδή, θα πρέπει να μην σφίγγεστε άλλο..
Σε όλη αυτή την διαδικασία εννοείτε πως δεν θα είστε μόνη σας, αλλά θα καθοδηγήστε από τις οδηγίες του γιατρού και της μαίας σας.

Στάδιο 3ο : Υστεροτοκία ( η έξοδος του πλακούντα)
Το μωρό σας πλέον έχει γεννηθεί! Μετά από 5 λεπτά θα νιώσετε να έρχεται και άλλη συστολή-αρχίζει η υστεροτοκία, βγαίνει ο πλακούντας όπου τόσους μήνες έτρεφε το μωρό σας. Αυτή η διαδικασία δεν πονάει και διαρκεί μόλις λίγα λεπτά.

Μετά τον τοκετό

Αφού γεννήσετε θα σας δώσουμε το μωρό σας να το πάρετε αγκαλιά για λίγα λεπτά και μετά θα το πάρουμε για να το ζεστάνουμε και να το παρακολουθήσουμε για 1-2 ώρες. Εσείς θα παραμείνετε για παρακολούθηση στην ανάνηψη της αίθουσας τοκετών για 2 ώρες περίπου και μετά θα ανεβείτε στο δωμάτιο όπου θα ξαναδείτε το μωρό σας.

Η υπογονιμότητα αποτελεί σημαντικό επιστημονικό και κοινωνικό ζήτημα σε όλη την Ευρώπη, με τις προσπάθειες να επικεντρώνονται τα τελευταία χρόνια στην καλύτερη διερεύνηση των προβλημάτων που αφορούν την ανδρική υπογονιμότητα. Μια απλή εξέταση σπέρματος  όπου προσδιορίζονται ο αριθμός, η κινητικότητα και η μορφολογία των σπερματοζωαρίων, αποτελεί εδώ και χρόνια την κυριότερη εξέταση για την αξιολόγηση της γονιμότητας ενός άνδρα. Ωστόσο με το απλό σπερμοδιάγραμμα είναι αδύνατο να εξετασθούν παράμετροι όπως η ποιότητα του γενετικού υλικού των σπερματοζωαρίων.

Είναι από χρόνια γνωστό ότι το γενετικό των σπερματοζωαρίων είναι «προγραμματισμένο» να υποστεί πολλές μεταβολές κατά την ωρίμανση του. Οι μεταβολές αυτές θα επιτρέψουν στις πολύτιμες πληροφορίες του DNA του να μεταφερθούν δυναμικές και αναλλοίωτες στο ωάριο, ταυτόχρονα όμως καθιστά το σπέρμα ιδιαίτερα ευάλωτο σε λάθη κρίσιμα τόσο για την γονιμοποιητική του ικανότητα όσο και  για την βιωσιμότητα του εμβρύου που θα προκύψει. Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν στην ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση του σπέρματος  και στην εφαρμογή πιο εξειδικευμένων  εξετάσεων οι οποίες  προσδιορίζουν το ποσοστό «σπασιμάτων» στο DNA του σπέρματος (DFI). Οι μελέτες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα  έδειξαν ότι τα «λάθη» στην διαδικασία συμπύκνωσης-πακεταρίσματος του DNA είναι αρκετά, με συνέπεια πολλαπλά «σπασίματα» στη αλυσίδα του γενετικού υλικού.

Τα αποτελέσματα που έχουν συγκεντρωθεί επιβεβαιώνουν πως  σπέρματα με αυξημένο ποσοστό σπερματοζωαρίων με κατακερματισμένο γενετικό υλικό σχετίζονται άμεσα με χαμηλό ποσοστό γονιμοποίησης σε προσπάθειες εξωσωματικής, χαμηλή ποιότητα των εμβρύων, αποτυχία εμφύτευσης του εμβρύου στη μήτρα αλλά και με μεγάλο ποσοστό αποβολών είτε μετά από εξωσωματική γονιμοποίηση αλλά είτε και μετά από αυτόματη σύλληψη. Είναι πλέον σαφές, για τους ειδικούς της αναπαραγωγής, ότι ένα «φυσιολογικό» δείγμα σπέρματος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ικανό για γονιμοποίηση, κάτι που πιθανόν να εξηγεί συχνά  και πολλές περιπτώσεις ανεξήγητης υπογονιμότητας.

Το φαινόμενο του σπασίματος του DNA στο σπέρμα έχει προκαλέσει έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον τα τελευταία χρόνια με στόχο τον προσδιορισμό του ορίου πάνω από το οποίο η ανδρική γονιμότητα επηρεάζεται αρνητικά. Με τα μέχρι τώρα δεδομένα φαίνεται ότι ένα ποσοστό «σπασιμάτων» μεγαλύτερο του 30% σχετίζεται άμεσα με την υπογονιμότητα. Στις περιπτώσεις αυτές, αν και το ωάριο διαθέτει διορθωτικούς μηχανισμούς, αυτό δεν φαίνεται να είναι αρκετό στη δημιουργία εμβρύων με φυσιολογική γενετική σύσταση.

Εκτεταμένες έρευνες δείχνουν πως ο κατακερματισμός του γενετικού υλικού προκαλείται από διαφόρους παθολογικούς παράγοντες όπως κηρσοκήλη, λοιμώξεις του  αναπαραγωγικού συστήματος αλλά και από παράγοντες του σύγχρονου τρόπου ζωής, όπως έκθεση σε χημικά, τοξίνες, στο κάπνισμα, ενεργητικό και παθητικό, ακόμα και στις διατροφικές συνήθειες  που υιοθετεί κάθε άνθρωπος. Μερικές από τις πιο δραστικές αλλαγές που θα πρέπει να γίνουν ώστε να μειωθεί το πρόβλημα, είναι: 1) η διακοπή του καπνίσματος 2) η διακοπή κατανάλωσης αλκοόλ 3) η διακοπή κατανάλωσης τροφίμων με χημικά συντηρητικά 4) η κατανάλωση γευμάτων με λαχανικά και φρούτα που είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες. Επιπρόσθετα η λήψη  Βιταμίνών C, Ε και άλλων φαίνεται να βελτιώνει τη δομή του DNA στο σπέρμα και κατ' επέκταση το ποσοστό εγκυμοσύνης. Σε περιπτώσεις πολύ υψηλού ποσοστού κατάτμησης η λήψη σπερματοζωαρίων απ' ευθείας από τον όρχι, όπου το ποσοστό «σπασιμάτων» είναι μικρότερο, δίνει πολύ θετικά αποτελέσματα.

Η έρευνα γύρω από το σπέρμα και τις παραμέτρους που το επηρεάζουν προχωρά με πολύ έντονους ρυθμούς και τα στοιχεία που αποκαλύπτονται έχουν ήδη αλλάξει τον τρόπο που αντιμετωπίζεται η ανδρική υπογονιμότητα. Ο εντοπισμός του προβλήματος σε συνδυασμό με ειδική αντιοξειδωτική θεραπεία μπορεί να βελτιώσει κατά πολύ τα ποσοστά επιτυχίας στην προσπάθεια του ζευγαριού για τεκνοποίηση. Η απλή ανάλυση σπέρματος πρέπει να συμπληρώνεται πλέον με πιο εξειδικευμένες εξετάσεις, με στόχο την πληρέστερη διερεύνηση του σπέρματος.

Είναι γνωστό ότι περίπου το 1 στα  6 ζευγάρια που βρίσκεται σε προσπάθεια απόκτησης παιδιού διαπιστώνει δυσκολία σύλληψης.  Η δυσκολία αυτή μπορεί να σχετίζεται με μια σειρά σωματικών, γενετικών, περιβαλλοντολογικών αλλά και ανεξήγητων παραγόντων. Κάποια από αυτά τα ζευγάρια θα χρειαστεί να καταφύγουν στην διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης προκειμένου να γίνουν γονείς.

Οι πολλές μέρες αποχής βελτιώνουν την ποιότητα του σπέρματος.

Λάθος. Ισχύει το ακριβώς αντίθετο! Οι πολλές μέρες αποχής επιβαρύνουν την ποιότητα του σπέρματος και το ποσοστό των ακίνητων σπερματοζωαρίων στο σπέρμα αυξάνεται.

Το αλκοόλ επιβαρύνει την αναπαραγωγική υγεία των ανδρών.

Σωστό. Μελέτες έχουν δείξει ότι ακόμη και μια μέση κατανάλωση αλκοόλ μπορεί να επηρεάσει την εικόνα του σπέρματος και να περιορίσει την πιθανότητα σύλληψης.

Ένας κύκλος εξωσωματικής με κατεψυγμένα έμβρυα έχει χαμηλότερη πρόγνωση σε σχέση με ένα  'φρέσκο' κύκλο.

Λάθος. Τα κατεψυγμένα έμβρυα από την στιγμή που θα επιβιώσουν κατά  την απόψυξη έχουν αντίστοιχη πιθανότητα εμφύτευσης όπως και τα φρέσκα. Όσο για την πιθανότητα επιβίωσης κατά την απόψυξη αυτή έχει σημαντικά βελτιωθεί  με τα νέα πρωτόκολλα κρυοσυντήρησης και στις περισσότερες περιπτώσεις ξεπερνά το 90%!

Κατάψυξη ωαρίων δεν γίνεται.

Λάθος. Τα πολύ σημαντικά βήματα που έχουν γίνει στον χώρο της κρυοβιολογίας επιτρέπουν πια την συντήρηση ωαρίων με εξαιρετικά αποτελέσματα.

Οι γυναίκες που δεν θα μπορέσουν να επιτύχουν εγκυμοσύνη μέχρι τα 40 θα το επιτύχουν με την εξωσωματική.

Λάθος. Η αποτελεσματικότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης  μειώνεται σημαντικά καθώς αυξάνεται η ηλικία της γυναίκας.  Με την πάροδο των χρόνων η ποιότητα των ωαρίων επιβαρύνεται με τρόπο που δεν μπορεί  εύκολα  να ξεπεράσει η εξωσωματική γονιμοποίηση.

Ένας αζωοσπερμικός άνδρας δεν μπορεί να αποκτήσει παιδιά.

Λάθος. Η αζωοσπερμία πια αντιμετωπίζεται με επιτυχία στις περισσότερες περιπτώσεις.  Η μέθοδος της πολλαπλής βιοψίας (microTESE)  σε συνδυασμό με την ταυτόχρονη μικροσκοπική παρατήρηση συμβάλλει αποτελεσματικά στον εντοπισμό ώριμων σπερματοζωαρίων. Τα σπερματοζωάρια αυτά στην συνέχεια χρησιμοποιούνται για την γονιμοποίηση των ωαρίων της συζύγου με πολύ καλά αποτελέσματα.

Στην περίπτωση  απουσίας ώριμων σπερματοζωαρίων μπορούν να χρησιμοποιηθούν σπερματίδες.

Λάθος. Οι σπερματίδες είναι αρχικές μορφές μη διαφοροποιημένων σπερματοζωαρίων με πολύ χαμηλή δυνατότητα γονιμοποίησης, και ακόμη χαμηλότερη δυνατότητα επίτευξης εγκυμοσύνης . Επιπλέον,  υπάρχουν ακόμα αρκετά αδιευκρίνιστα θέματα ως προς την ασφάλεια της μεθόδου γεγονός που δεν επιτρέπει προς το παρόν την εφαρμογή της μεθόδου.

Ο αριθμός ωαρίων κατά την λήψη δεν προσδιορίζει απαραίτητα και την πιθανότητα εγκυμοσύνης.

Σωστό. Η επίτευξη εγκυμοσύνης είναι ένας συνδυασμός καλής προετοιμασίας και μελέτης. Η επιτυχία εξαρτάται περισσότερο από την ποιότητα των εμβρύων που τελικά θα έχει στην διάθεσή του ένα ζευγάρι και λιγότερο από την ποσότητα των εμβρύων που θα προκύψουν.

Όπως στις γυναίκες έτσι και στους άνδρες η γονιμότητα περιορίζεται καθώς αυξάνεται η ηλικία.

Σωστό. Μελέτες έχουν δείξει πως η γονιμότητα ενός άνδρα ελαττώνεται καθώς αυτός μεγαλώνει. Ο ρυθμός μείωσης εξαρτάται από το επίπεδο της γονιμότητας με το οποίο ξεκίνησε την αναπαραγωγική του ζωή από την γενετική του προδιάθεση καθώς και από τον τρόπο ζωής του.

Το κάπνισμα επηρεάζει σημαντικά τόσο την ανδρική όσο και την γυναικεία γονιμότητα.

Σωστό. Το κάπνισμα είναι ένας  σοβαρός περιοριστικός παράγοντας για την πρόγνωση ενός ζευγαριού, επηρεάζει τόσο την ποιότητα του σπέρματος και των ωαρίων όσο και την καλή λειτουργία της μήτρας.

Η καλή διατροφή σε συνδυασμό με ήπια άθληση μπορεί να ευνοήσει την πρόγνωση ενός ζευγαριού.

Σωστό. Όλο και περισσότερες μελέτες επιβεβαιώνουν πώς ο τρόπος ζωής ενός ζευγαριού μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την πιθανότητα εγκυμοσύνης. Ζευγάρια που μπαίνουν σε διαδικασία εξωσωματικής και έχουν ένα επιβαρυμένο τρόπο ζωής έχουν χαμηλότερη πιθανότητα επιτυχίας ενώ μπορούν να βελτιώσουν την πρόγνωσή τους αν έστω και ένα με δύο μήνες πριν την προσπάθεια βελτιώσουν τα δεδομένα τους!

Η επιτυχία μιας προσπάθειας εξωσωματικής επηρεάζεται μόνο από την ποιότητα των ωαρίων.

Λάθος . Ολοένα και περισσότερες μελέτες επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει σημαντική πατρική επίδραση στην ποιότητα των εμβρύων ήδη από τα πρώτα στάδια ανάπτυξης τους! Το γεγονός αυτό αναιρεί την μέχρι πρόσφατα θεωρία ότι με την μικρογονιμοποίηση ξεπερνιούνται όλα τα προβλήματα ανδρικής υπογονιμότητας. Φαίνεται δηλαδή ότι το σπέρμα παίζει ένα πολύ σημαντικό ρόλο στην αναπτυξιακή πορεία των εμβρύων γεγονός που επιβάλλει την πολύ  προσεκτική αξιολόγησή του πριν το ζευγάρι μπει στην διαδικασία της εξωσωματικής.